วรรณคดีสมัยกรุงธนบุรี
พระเจ้าตากสินมหาราชทรงกู้เอกราชของชาติและทรงทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาและ
ศิลปวัฒนธรรมรวมถึงวรรณดีให้ดีขึ้นดังเดิม ได้ทรงนำคณะละครผู้หญิงและบทละครจากเมือง
นครศรีธรรมราชมาเป็นแบบอย่างในการฟื้นฟูขึ้นใหม่ นอกจากนี้ยังโปรดฯให้มีการฟื้นฟูการ
มหรสพและการละเล่นต่างๆ อันเป็นการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมของชาติให้คงอยู่
ลักษณะเด่นของวรรณคดีสมัยกรุงธนบุรี
๑. แต่งด้วยร้อยกรองทั้งหมด มีการใช้คำประพันธ์ทุกประเภททั้งโคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน และ
ร่าย
๒. มีธรรมเนียมในการแต่งเช่นในสมัยสุโขทัยและอยุธยา คือ ขึ้นต้นด้วยบทไหว้ครู มีบทชมต่างๆ ซึ่งพรรณนาอารมณ์ความรู้สึก มุ่งความไพเราะในการประพันธ์มากกว่าเนื้อหาสาระและความคิด
๓. เนื้อเรื่องคล้ายคลึงกับสมัยสุโขทัยและอยุธยา คือเป็นเรื่องเกี่ยวกับศาสนาและคำสอน เรื่อง
เล่าสำหรับอ่าน นิราศและบทสดุดี
กวีและวรรณคดีสำคัญในสมัยมีดังนี้
กวีในสมัยกรุงธนบุรีมีดังนี้
สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
บทละครเรื่องรามเกียรติ์ ๔ ตอนคือ
ตอนพระมงกุฎประลองศร
ตอนหนุมานเกี้ยวนางวานริน ตอนท้าวมาลีวราชว่าความ
ตอนทศกัณฐ์ตั้งพิธีทรายกรด พระลักษมณ์ต้องหอกกบิลพัสดุ์
ตอนผูกผมทศกัณฐ์กับนางมณโฑ
พระภิกษุอินท์และพระยาราชสุภาวดี
นายสวนมหาดเล็ก
- โคลงยอพระเกียรติสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
หลวงสรวิชิต(เจ้าพระยาพระคลัง(หน))
- อิเหนาคำฉันท์
- ลิลิตเพชรมงกุฎ
พระยามหานุภาพ
- นิราศเมืองกวางตุ้ง
- เพลงยาว
